Kongres „Granice dziedzictwa” – Instytut Polonika Polonika

Czym są granice w kontekście dziedzictwa kulturowego? Jak chronić dziedzictwo na terenach, które zmieniły swoją przynależność państwową? Kto jest odpowiedzialny za dziedzictwo i jak tę odpowiedzialność kształtować? Czy mimo granic dziedzictwo może być wspólne? Czy ochrona dziedzictwa potrzebuje strategii? Tym zagadnieniom poświęcony będzie zainicjowany przez Instytut Polonika kongres „Granice dziedzictwa”, którego pierwsza edycja odbędzie się w dniach 10-11 marca 2027 r. w Warszawie.  

Tematyka planowanego przez Instytut Polonika kongresu, koncentrowała się będzie wokół teoretycznych i praktycznych wyzwań związanych z ochroną i opieką nad materialnym dziedzictwem kulturowym, które na skutek zmian terytorialnych lub mobilności mecenasów, twórców czy wytworzonych przez nich dzieł, zmieniło swoją przynależność państwową. 

 

Podczas dwóch dni obrad odbędzie się szereg dyskusji panelowych z udziałem przedstawicieli środowiska naukowego, administracji państwowej oraz trzeciego sektora, poświęconych pięciu zagadnieniom. Udział w wydarzeniu nie będzie wiązał się z opłatą za uczestnictwo. 

 

Czym są granice dziedzictwa? Punktem wyjścia panelu będzie pytanie o to, w jakim zakresie nasze koncepty granic wpływają na rozumienie dziedzictwa kulturowego oraz jak granice definiują, warunkują czy ograniczają jego ochronę. Panel będzie próbą spojrzenia na ochronę dziedzictwa z perspektywy współczesnych teorii krytycznych studiów nad dziedzictwem i zastosowania ich do rozważań nad dziedzictwem, które przekracza granice państw. 

Współdziedziczenie granic: kto i dla kogo? Co zrobić, kiedy „nasze” staje się „czyjeś”, a „czyjeś” staje się „nasze”? Panel poświęcony będzie idei współdziedziczenia i odpowiedzialności za dziedzictwo, które przekracza granice wspólnot, państw i pokoleń. Szczególnym kontekstem będzie dziedzictwo emigracji i pytanie o to, kto dziś przejmuje za nie odpowiedzialność. 

Granice możliwości: systemy i mechanizmy. W tym panelu zastanowimy się jak inne państwa radzą sobie z ochroną dziedzictwa, które znalazło się poza ich obecnymi granicami. Porównamy istniejące modele prawne, instytucjonalne i finansowe oraz postaramy się przeprowadzić identyfikacja wspólnych problemów i wyzwań.  

Inicjatywy bez granic: ochrona poprzez współdziałanie. Dziedzictwo kulturowe jest nierozerwalnie związane z ludźmi. Jego ochrona musi być budowana na poczuciu odpowiedzialności i troski podzielanych przez społeczności, które są bezpośrednimi spadkobiercami, odbiorcami czy użytkownikami dziedzictwa. W tym panelu przyjrzymy się oddolnym inicjatywom poświęconym ochronie i popularyzacji dziedzictwa. Dyskusja skupi się na motywacjach stojących za takimi działaniami oraz na sposobach, w jaki instytucje publiczne lub systemy rządowe mogą je wspierać.  

Granice strategii: akcyjność czy plan? Czy ochronę dziedzictwa poza granicami można budować poprzez pojedyncze działania i projekty, czy potrzebujemy długofalowej strategii? Na zakończenie kongresu spróbujemy zebrać najważniejsze pytania i wnioski płynące z przeprowadzonych dyskusji oraz zastanowić się, czego potrzebujemy, by w przyszłości skuteczniej chronić dziedzictwo.  

 

Szczegóły programu kongresu oraz informacje o rejestracji już wkrótce. 

 

Rada naukowa: prof. dr hab. Andrzej Betlej, dr hab. Karolina Ćwiek-Rogalska, prof. IS PAN, Dorota Janiszewska-Jakubiak, dr Wojciech Konończuk, dr Wiktoria Malicka, Rafał Rogulski, dr Piotr Rypson, dr hab. Hanna Schreiber, prof. dr hab. Robert Traba, dr Mateusz Chmurski, prof. dr hab. Jacek Purchla, dr hab. prof. ucz. Joanna Wawrzyniak, Rafał Dutkiewicz  

Komitet organizacyjny: dr Anna Rudek-Śmiechowska, Michał Michalski, Katarzyna Pastuszka, Paulina Niemczyk, Jan Rybiński, Aleksandra Dąbkowska

Organizator: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, polonika.pl