Odznaczenie dla redaktora naczelnego Bazy Polonika
28 maja 2026 roku dr Bartłomiej Gutowski został uhonorowany Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę, odznaczeniem państwowym nadawanym przez Prezydenta RP podczas tegorocznego Święta Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, z którym dr Gutowski związany jest od blisko 30 lat – najpierw jako student, następnie pracownik naukowy, wykładowca oraz badacz historii sztuki i dziedzictwa kulturowego.
Dr Bartłomiej Gutowski od ponad 20 lat prowadzi prace dokumentacyjne, inwentaryzacyjne i badawcze dotyczące polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju, szczególnie na dawnych Ziemiach Wschodnich. W ramach działalności Instytutu Historii Sztuki UKSW uczestniczył w licznych projektach poświęconych dokumentacji polskich nekropolii oraz zabytków sepulkralnych na Litwie i Ukrainie. Jest współautorem publikacji "Podręcznik do inwentaryzacji polskich cmentarzy i nagrobków poza granicami kraju", którą w języku polskim, ukraińskim, litewskim oraz angielskim wydał Instytut Polonika.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć, w które był zaangażowany, były kompleksowe prace dokumentacyjne i inwentaryzacyjne prowadzone na wileńskiej Rossie w latach 2013–2016. Projekt realizowany był przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego we współpracy z partnerami litewskimi dzięki grantowi Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Efektem tych badań stała się monografia wydana w języku polskim oraz litewskim nakładem Instytutu Polonika „Cmentarz na Rossie w Wilnie – historia, sztuka, przyroda”, której dr Gutowski był współautorem i współredaktorem. Istotnym obszarem działalności badawczej dr. Bartłomieja Gutowskiego są również wieloletnie projekty poświęcone dokumentacji polskiego dziedzictwa emigracyjnego w Stanach Zjednoczonych. Jako współtwórca i uczestnik projektu „Parafie i kościoły polskie w USA – inwentaryzacja źródłowa i fotograficzna. Polish Cathedrals”, realizowanego wspólnie przez UKSW i Katolicki Uniwersytet Lubelski, prowadził badania terenowe oraz dokumentację historycznych polskich świątyń i parafii na terenie USA.
Projekt obejmował inwentaryzację i dokumentację fotograficzną monumentalnych kościołów wznoszonych przez polskich emigrantów od końca XIX wieku, określanych w Stanach Zjednoczonych mianem „Polish Cathedrals”. Badania prowadzono m.in. w Chicago, Detroit, Cleveland, Pittsburghu, Buffalo, Baltimore i Milwaukee. Dokumentowano nie tylko architekturę świątyń, ale również kroniki parafialne, wyposażenie wnętrz oraz materialne ślady życia polskiej emigracji.
Efektem projektu były publikacje naukowe i popularyzatorskie, wystawy oraz opracowania poświęcone polskim parafiom w USA realizowane dla Instytutu Polonika. Dr Gutowski podkreślał, że tzw. Polish Cathedrals stanowią ważną część polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą i są świadectwem historii oraz tożsamości polskiej emigracji.
Dr Gutowski jest również współtwórcą oraz redaktorem naczelnym portalu Baza Polonika – nowoczesnej platformy dokumentującej polskie dziedzictwo kulturowe rozsiane po całym świecie. Projekt realizowany przez Instytut POLONIKA stanowi dziś jedno z najważniejszych cyfrowych narzędzi służących ochronie i popularyzacji poloników, miejsc pamięci, cmentarzy oraz zabytków związanych z historią i kulturą Polski poza jej granicami.
Dorobek naukowy i organizacyjny dr. Bartłomieja Gutowskiego od lat łączy działalność akademicką z praktyczną ochroną dziedzictwa kulturowego, popularyzacją wiedzy o polskich śladach za granicą oraz budowaniem międzynarodowej współpracy badawczej.
